Kedarishwarar Nombu (also Kedara Gowri Nombu, Kedareshwarar Vratham, Kedara Gauri Vratham or Kedar Gauri Vrat) is a vow to Lord Shiva and Goddess Parvati observed on Deepavali Amavasya. This guide explains what it is, when it is observed, the pooja items, a step-by-step Kedara Gowri pooja at home, fasting practices and the story of Ardhanareeshwara.
| Also called | Kedareshwarar Nombu, Kedara Gowri Nombu, Kedara Gauri Vratham, Kedar Gauri Vrat |
|---|---|
| Deities | Lord Shiva (Kedareswara) and Goddess Parvati (Gauri) |
| Main day | Deepavali Amavasya (new-moon day) |
| Duration | One day for most families; 21 days in some |
| Observed mainly in | Tamil Nadu and South India |
| Kedara Gauri Vratham 2026 (expected) | Sunday, 8 November 2026 — confirm with your family panchangam |
| Key items | Kalasam, 21-strand nombu thread, flowers and bilva leaves, naivedyam such as adhirasam |
- What Is Kedara Gowri Nombu?
- Significance of Kedareshwarar Vratham
- When Is Kedarishwarar Nombu Observed?
- Kedarishwarar Nombu Pooja Items List
- Kedara Gowri Pooja Vidhi — Traditional Procedure
- Names Recited in the Pooja
- The 21-Day Vow and Traditional Observance
- Kedarishwarar Nombu Story (Kedara Gowri Vratha Katha)
- Frequently Asked Questions About Kedarishwarar Nombu
What Is Kedara Gowri Nombu?
Kedarishwarar Nombu — also written Kedareshwarar Nombu, Kedara Gowri Nombu, Kedara Gowri Vratham, Kedara Gauri Vratham or Kedar Gauri Vrat — is a vow dedicated to Lord Shiva as Kedareswara and Goddess Parvati (Gauri). Nombu is the Tamil word for a vow or fast. It is observed mainly in Tamil Nadu and other parts of South India, and its main day is Deepavali Amavasya — the new-moon day that coincides with Lakshmi Puja.
The vow is closely linked to the form of Ardhanareeshwara, in which Shiva and Shakti share one body. It is kept for the well-being of the family and for harmony between husband and wife.
Significance of Kedareshwarar Vratham
- Unity of Shiva and Shakti: the vow remembers that Shiva and Shakti are inseparable — a reminder of harmony in marriage and in the family.
- Family well-being: devotees keep it for the health, happiness and prosperity of the household and for the fulfilment of their wishes.
- Scriptural mention: the glory of the vow is described in texts such as the Skanda Purana.
- A shared festival day: because it falls on Deepavali Amavasya, many homes combine Lakshmi Puja, lamps and the Kedara vow on the same day.
When Is Kedarishwarar Nombu Observed?
The main day is Deepavali Amavasya (new-moon day) in the Tamil month of Aippasi. Practices differ:
- One-day observance: most families keep the vow only on the last day, Deepavali Amavasya.
- 21-day observance: some families keep it for 21 days, starting from Shukla Paksha Dashami (some traditions say Ashtami) in the month of Purattasi and ending on Deepavali Amavasya.
Please confirm the day and timings with your own family panchangam — see also the Diwali 2026 date guide and today’s Tamil Panchangam.
Kedarishwarar Nombu Pooja Items List
A commonly used checklist — your family’s list may be a little different.
- Ammi and kuzhavi (grinding stone and pestle) — decorated and used to invoke Lord Kedareeswarar, with a kalasam (pot with water, mango leaves and coconut) placed in front of it
- Cotton garlands (for the pestle and the kalasam), fresh flowers, bilva leaves, thumbai and konrai flowers, and arugampul (durva grass) for Ganesha
- Turmeric Pillaiyar (a small Ganesha made of turmeric) to begin the pooja
- Nombu thread (nombu charadu) with 21 strands, coloured with turmeric — one knot is tied for each of the 21 days
- Turmeric, kumkum, sandalwood paste, vibhuti, akshata (rice mixed with turmeric)
- Lamps, oil or ghee, cotton wicks, camphor, incense, a bell
- Offerings, one of each (as told in the traditional text): a jaggery ball, a sandal ball, a turmeric ball, adhirasam, a banana, a coconut, areca nut and betel leaves — plus dakshina and tambulam
- Kolam powder for the pooja area and doorstep
- Optional: a picture of Lord Shiva and Goddess Parvati (or Ardhanareeshwara)
Kedara Gowri Pooja Vidhi — Traditional Procedure
Kappu — the opening invocation
The traditional text begins with a short protective verse. In meaning: *“I begin to recite the Kedara vratam performed by Gauri, whose hair is adorned with flowers. The red, fragrant lotus feet of the radiant, elephant-faced Lord Ganesha — the five-handed one who showers grace on his devotees — are my protection.”*
Part 1 — Begin with Lord Vinayaka
- Make a Vinayaka (Pillaiyar) of turmeric, offer sandal paste, flowers and arugampul (durva grass).
- Give flowers to the people observing the vow and have them do archana to Vinayaka, reciting the sixteen names (see the list below).
- After the sixteen names, offer assorted leaves and flowers, show incense and lamp (*“dhoopam aaghraapayaami, deepam darshayaami”*), offer dakshina, tambulam and naivedyam, and show deeparadhanai (lamp aarti).
Part 2 — Invoke Lord Kedareeswarar
- Decorate the ammi (grinding stone) and kuzhavi (pestle). Stand the pestle upright on the grinding stone, apply kumkum, sandal and other fragrant substances, put a cotton garland and flowers on it.
- In front of it, set up the kalasam and decorate it with a cotton garland and flowers.
- Seat the person observing the vow nearby and ask them to meditate on Lord Kedareeswarar in their mind — imagining that He is bathed with holy water from Kashi and Ganga and adorned with silk garments and ornaments — and to take the sankalpam (resolve) mentally.
- Do archana to Lord Kedareeswarar with bilva leaves, thumbai and konrai flowers, reciting the names listed below.
Part 3 — Closing
- Give flowers and akshata to the participants, have them do three pradakshinams (circumambulations), and then offer what they hold at the Lord’s feet.
- Show camphor aarti, offer naivedyam and tambulam, and show incense and lamp.
- Give each participant the nombu thread, flowers and akshata with blessings. They place the akshata on their head and tie the nombu thread.
Names Recited in the Pooja
Sixteen names of Lord Vinayaka
- Om Sumukhaya Namah
- Om Ekadantaya Namah
- Om Kapilaya Namah
- Om Gajakarnikaya Namah
- Om Lambodaraya Namah
- Om Vikataya Namah
- Om Vighnarajaya Namah
- Om Vinayakaya Namah
- Om Dhumaketave Namah
- Om Ganadhyakshaya Namah
- Om Balachandraya Namah
- Om Vakratundaya Namah
- Om Shurpakarnaya Namah
- Om Herambaya Namah
- Om Skandapurvajaya Namah
- Om Mahaganadhipataye Namah
Archana names for Lord Kedareeswarar
- Om Shivaya Namah
- Om Keshavaya Namah
- Om Rudraya Namah
- Om Shankaraya Namah
- Om Gangadharaya Namah
- Om Neelakantaya Namah
- Om Narayanaya Namah
- Om Krishnaya Namah
- Om Padmanabhaya Namah
- Om Eeshanaya Namah
- Om Kailasavasaya Namah
- Om Trishulaya Namah
- Om Mazhuvendraya Namah
- Om Manendraya Namah
- Om Shivaya Namah
- Om Sadashivaya Namah
- Om Achyutaya Namah
- Om Nirmalaya Namah
- Om Arupaya Namah
- Om Anandarupaya Namah
- Om Govindaya Namah
- Om Shulapanaye Namah
- Om Shivapujyaya Namah
- Om Kalakanthaya Namah
- Om Kapalamurtaye Namah
- Om Paramagurave Namah
- Om Shantarudraya Namah
- Om Markandaya Namah
- Om Tripuradahanaya Namah
- Om Damodaraya Namah
- Om Parvatipraneshaya Namah
- Om Satgurave Namah
- Om Nandikeshwaraya Namah
- Om Kedareeswaraya Namah
The 21-Day Vow and Traditional Observance
In the story, the sage Valmiki tells Goddess Parvati how the vow is to be kept for 21 days, from Dashami of Shukla Paksha in Purattasi up to Deepavali Amavasya:
- Bathe every day and wear clean clothes.
- Install a Shivalinga (traditionally under a banyan tree), perform abhishekam, and offer vibhuti, sandal, akshata and flowers.
- Offer the items one of each — jaggery ball, sandal ball, turmeric ball, adhirasam, banana, coconut, areca nut and betel leaf — with bilva archana, incense, lamp and naivedyam, and bow in prayer.
- Twist a thread of 21 strands and tie one knot each day, for 21 days.
- Fast every day, and eat only the adhirasam that was offered as naivedyam.
- On the 21st day, Deepavali Amavasya, the Lord is said to appear on His bull and grant the boon asked for.
Other points to remember:
- Most families today keep the vow on one day only — Deepavali Amavasya. Those who cannot keep a full fast may keep a partial fast.
- Anyone with devotion may observe the vow. In many homes the women lead it, while in others the whole family joins in.
- If you have a health condition, are pregnant or are elderly, choose a lighter fast and speak to your doctor — devotion matters more than strictness.
- Customs differ between families and regions. Please follow your own family’s practice rather than treating any one household’s method as the only way.
Kedarishwarar Nombu Story (Kedara Gowri Vratha Katha)
Bhringi and the Goddess
Long ago in Kailasa, Lord Parameshwara and Goddess Parvati sat in court on a throne set with the nine gems. Brahma, Vishnu, Indra, the thirty-three crore devas, forty-eight thousand rishis, the Ashtavasus, Kinnaras, Kimpurushas, Siddhas, Vidyadharas, Tumburu, Narada and many other celestial sages came every day to circle and bow to both, and then left.
One day, as all the devas and rishis took leave, only the sage Bhringi pushed the Goddess aside, circled and bowed to Shiva alone, and danced in joy. Parvati was furious and asked Shiva about it. Shiva said, “Princess of the mountains, Bhringi does not seek worldly fortune; he seeks liberation, so he worshipped only me.”
Parvati then told Bhringi, “The blood and flesh in your body are my share — give them back.” Bhringi shook them off, and the Goddess took them back. Unable to stand, Bhringi explained to Shiva what had happened. Shiva took pity and gave him a staff. Leaning on it, Bhringi bowed to Shiva again and returned to his ashram.
Parvati said to Shiva, “Can you neglect me like this? What business have I here now?” and left Kailasa. She came to the earth and rested under a tree in the garden where the sage Valmiki lived.
The garden blooms
In that region there had been no rain for twelve years and the trees had dried up. Now they all sprouted, flowered, bore fruit and ripened. Jasmine, mullai, kongu, mandarai, parijatham, champakam, punnai, padiri, bilva, tulasi and flowers of every kind bloomed, and their fragrance spread four yojanas all around.
Amazed, Valmiki came into the garden to look for the cause. He found Goddess Parvati sitting beneath a bilva tree, praised her with great humility, and asked why she had left Kailasa to bless his garden. Parvati told him what had happened, and Valmiki invited her to his ashram, where he made a throne of nine gems for her.
Valmiki reveals the vow
Parvati asked Valmiki, “Tell me of a new and excellent vow that I may observe on earth.” Valmiki replied, “Mother of the world, there is a vow that no one on earth yet knows — the Kedareeswarar Nombu. No one has observed it so far. If you observe it, your wish will be fulfilled.”
He then described the vow: for 21 days, from Dashami of Shukla Paksha in Purattasi up to Deepavali Amavasya in Aippasi, bathe daily, wear clean clothes, install a Shivalinga under a banyan tree, perform abhishekam, offer vibhuti, sandal, akshata and flowers, offer one each of jaggery ball, sandal ball, turmeric ball, adhirasam, banana, coconut, areca nut and betel leaf, do bilva archana with incense, lamp and naivedyam, and bow. Twist a thread of 21 strands and tie one knot each day, fast every day and eat the adhirasam offered. On the 21st day, Deepavali Amavasya, the Lord will appear on His bull and grant the desired boon.
Parvati observed the vow exactly as told, with fasting and discipline. Pleased, Lord Parameshwara appeared surrounded by the devaganas, gave the left half of His body to Parvati, and returned to Kailasa as Ardhanareeshwara.
The vow spreads: Punyavati and Bhagyavati
Seeing the greatness of this vow, the devas and rishis also began to observe it. Celestial maidens observed it on the banks of the Ganga. There, two daughters of a king on earth — Punyavati and Bhagyavati, unmarried because their father had lost his kingdom — came to the Ganga, saw the celestial maidens’ pooja, learned about it, and received from them the nombu thread and prasadam.
When they returned home they could not recognise it: their thatched hut had become a mansion filled with all eight kinds of wealth. Their astonished father took them home and they lived happily. Punyavati married the king of Rajagiri, and Bhagyavati the king of Alakapuri, and each lived with her children.
Bhagyavati forgets the vow
Some time later, Bhagyavati threw her nombu thread onto a bean (avarai) trellis and forgot about it. A rival king seized her kingdom and drove her and her husband away. They became destitute, without food or clothes. But the thread lay on the bean trellis, and the beans grew in abundance, so they cooked and ate the beans to survive.
One day Bhagyavati sent her son to Rajagiri to ask his aunt Punyavati, who lived in great wealth, for some help, and packed food for his journey. Punyavati kept the boy for four days and sent him back with clothes, jewels, a bundle of wealth and food. By a tank on the way, the boy put the bundle down to eat, and a Garuda carried it off. He returned and told his aunt, who sent more wealth. On the road a thief snatched that bundle too.
The grieving boy went back again and said, “We do not know what sin we have committed.” Punyavati comforted him and asked, “Does your mother observe the Kedareeswarar nombu or not?” He replied that she did not — she had even thrown the earlier thread onto the bean trellis, and these troubles had begun from then.
Punyavati was deeply saddened. She kept the boy with her, observed the Aippasi nombu with a share for Bhagyavati as well, and sent him home with the nombu thread, sweets, betel, turmeric, clothes, jewels and wealth, with guards for protection — and with advice never to give up the vow again.
Prosperity returns
On his way back, the thief returned the wealth he had taken. The Garuda also brought back the bundle and said, “This happened because your mother abandoned the Kedareeswarar vow. Tell her to observe it with devotion.” The astonished boy reached home with joy and gave his mother the thread and sweets and told her everything.
Bhagyavati said, “It is true! I was ruined by my own arrogance.” She bathed, bowed to Lord Kedareeswarar and tied the thread. At that very moment, the king who had seized her city returned the city, elephants, army, retinue, treasury and territory, and went away. Bhagyavati regained all eight kinds of wealth, understood that poverty had come because she had neglected the vow, and from then on kept it faithfully and lived in prosperity.
Therefore, Parameshwara blesses with all wealth those who observe the Kedara vratham wholeheartedly. Devotees, observe this nombu with devotion and humility, attain well-being and live in distinction.
Frequently Asked Questions About Kedarishwarar Nombu
What is Kedarishwarar Nombu (Kedara Gowri Nombu)?
It is a vow to Lord Shiva as Kedareswara and Goddess Parvati (Gauri), observed mainly in Tamil Nadu and South India. Its main day is Deepavali Amavasya. It is also called Kedara Gowri Vratham, Kedara Gauri Vratham or Kedar Gauri Vrat.
When is Kedara Gauri Vratham 2026?
Kedara Gauri Vratham is observed on Deepavali Amavasya, which is expected on Sunday, 8 November 2026 according to published panchangam listings. Please confirm the exact day and timings with your family panchangam.
Is the 21-day fast compulsory?
No. Most families keep the vow for one day, on Deepavali Amavasya. Some families keep it for 21 days, starting from Shukla Paksha Dashami (some traditions say Ashtami) in Purattasi. Those who cannot keep a full fast can keep a partial fast.
How is the 21-day vow kept?
As told in the traditional text, from Dashami of Shukla Paksha in Purattasi to Deepavali Amavasya: bathe daily, worship Lord Shiva with offerings, tie one knot in the 21-strand thread each day, and fast, eating only the adhirasam offered as naivedyam. Most families today keep the vow only on Deepavali Amavasya.
What is the nombu thread (nombu charadu)?
It is a sacred thread prepared with 21 strands and 21 knots, coloured with turmeric. It is worshipped during the pooja and then worn or tied as a blessing, as per family custom.
What items are needed for Kedara Gowri pooja?
A kalasam with water, mango leaves and coconut; a picture or idol of Shiva and Parvati; the 21-strand nombu thread; lamps, oil and camphor; flowers, bilva leaves, turmeric and kumkum; fruits, betel leaves and nuts; and naivedyam such as adhirasam. The full checklist is given above.
What is the story behind Kedara Gowri Vratham?
Bhringi Rishi worshipped only Shiva and pushed the Goddess aside, so Parvati took back her share of his body and left Kailasa. Under the guidance of Sage Valmiki she kept the Kedareeswarar vow for 21 days, and Shiva gave her the left half of His body as Ardhanareeshwara. The story also tells of Punyavati and Bhagyavati, who lost and regained their wealth by neglecting and then keeping the vow. The full story is given above.
Is Kedarishwarar Nombu the same day as Diwali?
Yes, in most years. Kedara Gauri Vratham is observed on Deepavali Amavasya, the same new-moon day when many families perform Lakshmi Puja. See our Diwali guide for Tamil Nadu customs and the 2026 date.
Last updated: 2 November 2026. Festival dates are checked against published Tamil panchangam listings and should be confirmed with your own family panchangam. Customs differ between families and regions — please follow your family tradition and consult your family priest. Written by myiyer.com (Kailash Iyer).
கேதாரீஸ்வர நோன்பு (கேதார கௌரி நோன்பு, கேதாரீஸ்வர விரதம், கேதார கௌரி விரதம் எனவும் அழைக்கப்படுகிறது) தீபாவளி அமாவாசை அன்று சிவபெருமானையும் பார்வதி தேவியையும் வணங்கி மேற்கொள்ளும் நோன்பு. இது என்ன, எப்போது அனுசரிக்கப்படுகிறது, பூஜைப் பொருட்கள், வீட்டில் கேதார கௌரி பூஜை செய்யும் படிப்படியான முறை, உபவாச வழக்கங்கள் மற்றும் அர்த்தநாரீஸ்வரர் கதையை இந்த வழிகாட்டி விளக்குகிறது.
| பிற பெயர்கள் | கேதாரீஸ்வர நோன்பு, கேதார கௌரி நோன்பு, கேதார கௌரி விரதம், கேதார விரதம் |
|---|---|
| தெய்வங்கள் | சிவபெருமான் (கேதாரீஸ்வரர்), பார்வதி தேவி (கௌரி) |
| முக்கிய நாள் | தீபாவளி அமாவாசை |
| காலம் | பெரும்பாலான குடும்பங்களில் ஒருநாள்; சிலவற்றில் 21 நாட்கள் |
| அனுசரிக்கும் இடங்கள் | முக்கியமாக தமிழ்நாடு மற்றும் தென்னிந்தியா |
| கேதார கௌரி விரதம் 2026 (எதிர்பார்ப்பு) | ஞாயிறு, 8 நவம்பர் 2026 — உங்கள் குடும்ப பஞ்சாங்கத்தில் உறுதிசெய்யவும் |
| முக்கியப் பொருட்கள் | கலசம், 21 இழை நோன்புச் சரடு, மலர்கள், வில்வ இலைகள், அதிரசம் போன்ற நைவேத்தியம் |
- கேதார கௌரி நோன்பு என்றால் என்ன?
- கேதாரீஸ்வர விரதத்தின் சிறப்பு
- கேதாரீஸ்வர நோன்பு எப்போது?
- கேதாரீஸ்வர நோன்பு பூஜைப் பொருட்கள் பட்டியல்
- கேதார கௌரி பூஜா விதி — பாரம்பரிய முறை
- பூஜையில் ஓதும் நாமங்கள்
- 21 நாள் விரதமும் பாரம்பரிய அனுசரிப்பும்
- கேதாரீஸ்வர நோன்பு கதை (கேதார கௌரி விரத நூல்)
- கேதாரீஸ்வர நோன்பு பற்றி அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்
கேதார கௌரி நோன்பு என்றால் என்ன?
கேதாரீஸ்வர நோன்பு — கேதாரீஸ்வர விரதம், கேதார கௌரி நோன்பு, கேதார கௌரி விரதம் என்றும் வழங்கப்படுகிறது — கேதாரீஸ்வரராக சிவபெருமானையும், அன்னை பார்வதியையும் (கௌரி) வணங்கி மேற்கொள்ளும் விரதம். நோன்பு என்றால் விரதம், உபவாசம். இது முக்கியமாக தமிழ்நாடு மற்றும் தென்னிந்தியாவில் கடைப்பிடிக்கப்படுகிறது; முக்கிய நாள் தீபாவளி அமாவாசை — லட்சுமி பூஜையுடன் இணையும் அமாவாசை நாள்.
இந்த நோன்பு சிவனும் சக்தியும் ஒரே உடலில் இணைந்த அர்த்தநாரீஸ்வரர் வடிவத்துடன் நெருங்கிய தொடர்புடையது. குடும்ப நலனுக்காகவும் கணவன்–மனைவி ஒற்றுமைக்காகவும் இது இருக்கப்படுகிறது.
கேதாரீஸ்வர விரதத்தின் சிறப்பு
- சிவ–சக்தி ஒற்றுமை: சிவனும் சக்தியும் பிரிக்க முடியாதவர்கள் என்பதை நினைவூட்டும் நோன்பு — திருமணத்திலும் குடும்பத்திலும் ஒற்றுமைக்கான செய்தி.
- குடும்ப நலம்: வீட்டாரின் ஆரோக்கியம், மகிழ்ச்சி, செழிப்பு, விருப்பங்கள் நிறைவேறுதல் ஆகியவற்றுக்காக பக்தர்கள் இதை இருக்கின்றனர்.
- நூல்களில் குறிப்பு: ஸ்கந்த புராணம் போன்ற நூல்களில் இந்த நோன்பின் பெருமை கூறப்பட்டுள்ளது.
- பகிரப்பட்ட பண்டிகை நாள்: தீபாவளி அமாவாசையில் வருவதால், பல வீடுகளில் லட்சுமி பூஜை, தீபங்கள், கேதார நோன்பு ஒரே நாளில் இணைகின்றன.
கேதாரீஸ்வர நோன்பு எப்போது?
முக்கிய நாள் ஐப்பசி மாதத்தில் வரும் தீபாவளி அமாவாசை. வழக்கங்கள் மாறுபடும்:
- ஒருநாள் அனுசரிப்பு: பெரும்பாலான குடும்பங்கள் கடைசி நாளான தீபாவளி அமாவாசையில் மட்டும் நோன்பு இருக்கின்றன.
- 21 நாள் அனுசரிப்பு: சில குடும்பங்கள் புரட்டாசி மாத வளர்பிறை தசமி (சில மரபுகளில் அஷ்டமி) முதல் தீபாவளி அமாவாசை வரை 21 நாட்கள் இருக்கின்றன.
நாளையும் நேரத்தையும் உங்கள் குடும்ப பஞ்சாங்கத்தில் உறுதிசெய்யுங்கள் — தீபாவளி 2026 தேதி வழிகாட்டி மற்றும் இன்றைய தமிழ் பஞ்சாங்கத்தையும் பாருங்கள்.
கேதாரீஸ்வர நோன்பு பூஜைப் பொருட்கள் பட்டியல்
பொதுவாகப் பயன்படுத்தும் பட்டியல் — உங்கள் குடும்பத்தின் பட்டியல் சற்று மாறுபடலாம்.
- அம்மியும் குழவியும் — அலங்கரித்து கேதாரீஸ்வரரை ஆவாகனம் செய்ய; அதன் முன் கலசம் (தண்ணீர், மாவிலை, தேங்காய் வைத்த பாத்திரம்)
- பருத்தி மாலைகள் (குழவிக்கும் கலசத்துக்கும்), புஷ்பங்கள், வில்வம், தும்பை, கொன்றை மலர்கள், விநாயகருக்கு அறுகம்புல்
- பூஜையைத் தொடங்க மஞ்சள் பிள்ளையார்
- நோன்புக் கயிறு — 21 இழைகள், மஞ்சள் தடவியது; 21 நாட்களில் தினமும் ஒரு முடிச்சு
- மஞ்சள், குங்குமம், சந்தனம், விபூதி, அக்ஷதை
- விளக்குகள், எண்ணெய் அல்லது நெய், பஞ்சுத் திரி, கற்பூரம், ஊதுபத்தி, மணி
- நைவேத்தியம் — வகைக்கு ஒன்று (பாரம்பரிய நூலின்படி): வெள்ள (வெல்ல) உருண்டை, சந்தன உருண்டை, மஞ்சள் உருண்டை, அதிரசம், வாழைப்பழம், தேங்காய், பாக்கு, வெற்றிலை — மேலும் தட்சிணை, தாம்பூலம்
- பூஜை இடத்துக்கும் வாசலுக்கும் கோலப்பொடி
- விருப்பப்பட்டால் சிவ–பார்வதி (அல்லது அர்த்தநாரீஸ்வரர்) படம்
கேதார கௌரி பூஜா விதி — பாரம்பரிய முறை
காப்பு
தாரணைய கூந்தற்க் கவுரி யியற்றிய கேதார விரதத்தை யான் படிக்க — சீரிலகும் ஐந்து கரத்தந்தி முகத்தண்ணல் அடியார்க் கருளுங் கந்தமலர்ச் செஞ்சரணே காப்பு
பகுதி 1 — முதலில் விநாயகர் பூஜை
- பூஜை தொடக்கத்தில் மஞ்சளால் விநாயகரைச் செய்து, கந்தம், புஷ்பம், அறுகு சாத்துங்கள்.
- நோன்பு இருப்பவர்களின் கையில் புஷ்பம் கொடுத்து விநாயகருக்கு அர்ச்சனை செய்யச் சொல்லுங்கள் — பதினாறு நாமங்களை ஓதி (பட்டியல் கீழே).
- சோடச நாமங்களுக்குப் பின், பலவகை பத்திர புஷ்பங்களை இட்டு, “தூபம் ஆக்ராபயாமி, தீபம் தர்சயாமி” என்று கூறி தூபதீபம் காட்டி, தக்ஷிணை, தாம்பூலம், நைவேத்தியம் வைத்து தீபாராதனை செய்யுங்கள்.
பகுதி 2 — ஸ்ரீ கேதாரீஸ்வரரை ஆவாகனம் செய்தல்
- அம்மியையும் குழவியையும் அலங்கரியுங்கள். அம்மியின் மேல் குழவியை நிறுத்தி, குங்குமம், கந்தம் முதலிய பரிமள திரவியங்களை அணிவித்து, பருத்தி மாலையிட்டு, புஷ்பம் சாத்துங்கள்.
- அதன் எதிரில் கலசம் நிறுத்தி, அதற்கும் பருத்தி மாலை, புஷ்பம் சாத்துங்கள்.
- நோன்பு இருப்பவரை அருகே அமரச் செய்து, கேதாரீஸ்வரரை மனதில் தியானிக்கச் சொல்லுங்கள் — காசி கங்கா தீர்த்தத்தால் திருமஞ்சனம் செய்து, பட்டு பீதாம்பரம், ஆபரணங்களால் அலங்கரித்தது போலும் மனதில் எண்ணி, சங்கல்பம் செய்துகொள்ளச் சொல்லுங்கள்.
- வில்வம், தும்பை, கொன்றை மலர்களால் ஈஸ்வரருக்கு அர்ச்சனை செய்யுங்கள் — கீழே உள்ள நாமங்களைச் சொல்லி.
பகுதி 3 — நிறைவு
- அர்ச்சனைக்குப் பின் அவர்கள் கையில் புஷ்பம், அக்ஷதை கொடுத்து மும்முறை பிரதக்ஷிணம் செய்யச் சொல்லி, கையிலுள்ளதை சுவாமியின் மேல் போடச் செய்யுங்கள்.
- கற்பூர தீபாராதனை காட்டி, நைவேத்தியம், தாம்பூலம் சமர்ப்பித்து, தூபதீபம் காட்டுங்கள்.
- அவர்களுக்கு நோன்புக் கயிறு, புஷ்பம், அக்ஷதை கொடுத்து ஆசீர்வாதம் செய்யுங்கள். அவர்கள் அக்ஷதையைச் சிரசின் மேல் போட்டுக்கொண்டு நோன்புக் கயிற்றைக் கட்டிக்கொள்ள வேண்டும்.
பூஜையில் ஓதும் நாமங்கள்
விநாயகரின் பதினாறு நாமங்கள் (சோடச நாமங்கள்)
- ஓம் சுமுகாய நம:
- ஓம் ஏகதந்தாய நம:
- ஓம் கபிலாய நம:
- ஓம் கஜகர்ணிகாய நம:
- ஓம் லம்போதராய நம:
- ஓம் விகடாய நம:
- ஓம் விக்னராஜாய நம:
- ஓம் விநாயகாய நம:
- ஓம் தூமகேதவே நம:
- ஓம் கணாத்யக்ஷாய நம:
- ஓம் பாலசந்திராய நம:
- ஓம் வக்ரதுண்டாய நம:
- ஓம் சூர்பகர்ணாய நம:
- ஓம் ஹேரம்பாய நம:
- ஓம் ஸ்கந்தபூர்வஜாய நம:
- ஓம் மஹாகணாதிபதயே நம:
கேதாரீஸ்வரர் அர்ச்சனை நாமங்கள்
- ஓம் சிவாய நம:
- ஓம் கேசவாய நம:
- ஓம் ருத்ராய நம:
- ஓம் சங்கராய நம:
- ஓம் கங்காதராய நம:
- ஓம் நீலகண்டாய நம:
- ஓம் நாராயணாய நம:
- ஓம் கிருஷ்ணாய நம:
- ஓம் பத்மநாபாய நம:
- ஓம் ஈசானாய நம:
- ஓம் கைலாசவாசாய நம:
- ஓம் த்ரிசூலாய நம:
- ஓம் மழுவேந்திராய நம:
- ஓம் மானேந்திராய நம:
- ஓம் சிவாய நம:
- ஓம் சதாசிவாய நம:
- ஓம் அச்யுதாய நம:
- ஓம் நிர்மலாய நம:
- ஓம் அரூபாய நம:
- ஓம் ஆனந்தரூபாய நம:
- ஓம் கோவிந்தாய நம:
- ஓம் சூலபாணயே நம:
- ஓம் சிவபூஜ்யாய நம:
- ஓம் காலகண்டாய நம:
- ஓம் கபாலமூர்த்தயே நம:
- ஓம் பரமகுரவே நம:
- ஓம் சாந்தருத்ராய நம:
- ஓம் மார்க்கண்டாய நம:
- ஓம் திரிபுரதகனாய நம:
- ஓம் தாமோதராய நம:
- ஓம் பார்வதிப்ராணேசாய நம:
- ஓம் சத்குரவே நம:
- ஓம் நந்திகேஸ்வராய நம:
- ஓம் கேதாரீஸ்வராய நம:
21 நாள் விரதமும் பாரம்பரிய அனுசரிப்பும்
கதையில், வால்மீக முனிவர் பார்வதி தேவிக்கு இந்த நோன்பை புரட்டாசி சுக்ல பட்ச தசமி முதல் தீபாவளி அமாவாசை வரை 21 நாட்கள் இருக்கும் முறையைக் கூறுகிறார்:
- தினமும் நீராடி, தூய ஆடை அணியுங்கள்.
- சிவலிங்கத்தை (பாரம்பரியமாக ஆலமரத்தடியில்) பிரதிஷ்டை செய்து அபிஷேகம் செய்து, விபூதி, சந்தனம், அக்ஷதை, புஷ்பம் சாத்துங்கள்.
- வெல்ல உருண்டை, சந்தன உருண்டை, மஞ்சள் உருண்டை, அதிரசம், வாழைப்பழம், தேங்காய், பாக்கு, வெற்றிலை ஆகியவற்றை வகைக்கு ஒன்றாக வைத்து, வில்வார்ச்சனை, தூபதீபம், நைவேத்தியம் செய்து நமஸ்கரியுங்கள்.
- 21 இழைகளால் ஒரு கயிறு முறுக்கி, 21 நாட்களும் தினம் ஒரு முடிச்சு இடுங்கள்.
- தினமும் உபவாசம் இருந்து, நைவேத்தியம் செய்த அதிரசத்தை மட்டும் உண்ணுங்கள்.
- 21-ஆம் நாளான தீபாவளி அமாவாசையில், பரமன் ரிஷபவாகனத்தில் காட்சி அளித்து வேண்டிய வரத்தை அருள்வார் என்பது நம்பிக்கை.
நினைவில் கொள்ள வேண்டியவை:
- இன்று பெரும்பாலான குடும்பங்கள் தீபாவளி அமாவாசையில் ஒருநாள் மட்டும் நோன்பு இருக்கின்றன. முழு உபவாசம் இயலாதவர்கள் பகுதி உபவாசம் இருக்கலாம்.
- பக்தியுள்ள எவரும் இந்த நோன்பை அனுசரிக்கலாம். பல வீடுகளில் பெண்கள் முன்னின்று நடத்துகின்றனர்; சில வீடுகளில் குடும்பம் முழுவதும் இணைகிறது.
- உடல்நலக் குறைவு உள்ளவர்கள், கர்ப்பிணிகள், முதியவர்கள் இலகுவான உபவாசத்தைத் தேர்ந்து மருத்துவரிடம் ஆலோசியுங்கள் — கண்டிப்பை விட பக்தியே முக்கியம்.
- வழக்கங்கள் குடும்பத்துக்கும் பகுதிக்கும் மாறுபடும். ஒரு வீட்டின் முறையே ஒரே வழி என்று எண்ணாமல் உங்கள் குடும்ப வழக்கத்தைப் பின்பற்றுங்கள்.
கேதாரீஸ்வர நோன்பு கதை (கேதார கௌரி விரத நூல்)
பிருங்கி முனிவரும் அம்பிகையும்
ஆதிகாலத்தில் கைலாயத்தில், நவரத்தினங்கள் இழைத்த சிம்மாசனத்தில் பரமேஸ்வரரும் பார்வதி தேவியும் கொலு வீற்றிருந்தனர். பிரம்மா, விஷ்ணு, தேவேந்திரன் முதலான முப்பத்து முக்கோடி தேவர்களும், நாற்பத்தெண்ணாயிரம் ரிஷிகளும், அஷ்டவசுக்கள், கின்னரர், கிம்புருடர், சித்தர், வித்தியாதரர், தும்புரு, நாரதர் முதலிய தேவரிஷிகளும் தினமும் வந்து இருவரையும் பிரதக்ஷிணம் செய்து வணங்கிச் செல்வர்.
ஒருநாள் அனைவரும் வணங்கி விடைபெறும்போது, பிருங்கி என்னும் ரிஷி மட்டும் அம்பிகையைப் புறம்பாகத் தள்ளி, ஈஸ்வரரை மட்டுமே பிரதக்ஷிணம் செய்து வணங்கி ஆனந்தக் கூத்தாடினார். பார்வதிக்கு மிகுந்த கோபம் உண்டாகி, ஈஸ்வரரிடம் கேட்டாள். பரமேஸ்வரர், “மலையரசன் மகளே, பிருங்கி ரிஷி செல்வத்தை விரும்பியவன் அல்ல; மோக்ஷத்தை விரும்பியவன். அதனால் என்னை மட்டுமே வணங்கினான்” என்றார்.
பரமேஸ்வரி பிருங்கியிடம், “உன் உடலில் உள்ள ரத்தமும் மாமிசமும் என் கூறு; அவற்றைக் கொடுத்துவிடு” என்றாள். பிருங்கி அவற்றை உதறிவிட, அம்பிகை எடுத்துக்கொண்டாள். நிற்கவும் முடியாமல் தளர்ந்த பிருங்கி, நடந்ததை ஈஸ்வரரிடம் கூறினார். ஈஸ்வரர் மனமிரங்கி அவருக்கு ஒரு தண்டு கொடுத்தார். அதை ஊன்றி நின்று, மீண்டும் ஈஸ்வரரை வணங்கி, பிருங்கி தன் ஆசிரமத்துக்குச் சென்றார்.
பார்வதி, “என்னை இவ்வாறு அலட்சியம் செய்யலாமா? இனி எனக்கு இங்கு என்ன வேலை?” என்று கைலாயத்தை விட்டு பூலோகம் வந்து, வால்மீக முனிவர் உலவும் பூங்காவனத்தில் ஒரு மரத்தடியில் எழுந்தருளினாள்.
பூங்காவனம் செழித்தது
அந்தப் பகுதியில் பன்னிரண்டு ஆண்டுகளாக மழையின்றி உலர்ந்திருந்த மரங்கள் எல்லாம் துளிர்த்து, பூத்து, காய்த்துப் பழுத்தன. மல்லிகை, முல்லை, கோங்கு, மந்தாரை, பாரிஜாதம், சண்பகம், புன்னை, பாதிரி, வில்வம், துளசி என எல்லா வகை மலர்களும் மலர்ந்து, நான்கு யோசனை தூரம் மணம் வீசியது.
வியந்த வால்மீகர் காரணம் அறிய பூங்காவனத்துக்கு வந்து தேடினார். ஒரு வில்வ மரத்தடியில் பார்வதி தேவி எழுந்தருளியிருக்கக் கண்டு, மிகுந்த பணிவுடன் துதித்து, “கைலாயத்தை விட்டு இங்கு எழுந்தருளிய காரணம் என்ன?” என்று கேட்டார். பார்வதி நடந்ததைக் கூற, வால்மீகர் அம்பிகையைத் தம் ஆசிரமத்துக்கு அழைத்து, அவளுக்காக நவரத்தின சிம்மாசனம் அமைத்தார்.
வால்மீகர் கூறிய விரதம்
பார்வதி வால்மீகரிடம், “இந்த பூலோகத்தில் நான் அனுஷ்டிக்க ஒரு புதிய, மேலான விரதத்தைச் சொல்லுங்கள்” என்று கேட்டாள். வால்மீகர், “லோகமாதாவே, பூலோகத்தில் யாருக்கும் தெரியாத ஒரு விரதம் உண்டு — அதுவே கேதாரீஸ்வரர் நோன்பு. இதுவரை யாரும் இதை அனுஷ்டிக்கவில்லை. நீங்கள் அனுஷ்டித்தால் உங்கள் விருப்பம் நிறைவேறும்” என்றார்.
அவர் விரதத்தை விளக்கினார்: புரட்டாசி சுக்ல பட்ச தசமி தொடங்கி ஐப்பசி கிருஷ்ணபட்ச தீபாவளி அமாவாசை வரை 21 நாட்கள், தினமும் நீராடி, தூய ஆடை அணிந்து, ஆலமரத்தடியில் சிவலிங்கப் பிரதிஷ்டை செய்து, அபிஷேகம் செய்து, விபூதி, சந்தனம், அக்ஷதை, புஷ்பம் சாத்தி, வெல்ல உருண்டை, சந்தன உருண்டை, மஞ்சள் உருண்டை, அதிரசம், வாழைப்பழம், தேங்காய், பாக்கு, வெற்றிலை ஆகியவற்றை வகைக்கு ஒன்றாக வைத்து, வில்வார்ச்சனை, தூபதீபம், நைவேத்தியம் செய்து நமஸ்கரிக்க வேண்டும். 21 இழைகளால் ஒரு கயிறு முறுக்கி தினமும் ஒரு முடிச்சு இட்டு, தினமும் உபவாசம் இருந்து நைவேத்திய அதிரசத்தை உண்ண வேண்டும். 21-ஆம் நாளான தீபாவளி அமாவாசையில் பரமன் ரிஷப வாகனத்தில் காட்சி அளித்து, வேண்டிய வரத்தை அருள்வார்.
அம்பிகை மகிழ்ந்து, வால்மீகர் கூறியபடியே நியமத்துடன் உபவாசமிருந்து விரதத்தை அனுஷ்டித்தாள். அவளது விரதத்தில் மகிழ்ந்த பரமன் தேவகணங்கள் சூழ காட்சி அளித்து, தம் இடப்பாகத்தை பரமேஸ்வரிக்கு அளித்து, அர்த்தநாரீஸ்வரராக கைலாயத்துக்கு எழுந்தருளினார்.
விரதம் பரவியது — புண்ணியவதியும் பாக்கியவதியும்
இந்த விரதத்தின் மேன்மையைக் கண்ட தேவர்களும் ரிஷிகளும் அன்று முதல் இதை அனுஷ்டிக்கலாயினர். தேவகன்னியர் கங்கைக் கரையில் இதை அனுஷ்டித்தனர். பூலோகத்தில் ஓர் அரசனின் மகள்களான புண்ணியவதி, பாக்கியவதி ஆகிய இருவரும் — தந்தை நாடு நகரை இழந்ததால் திருமணமாகாமல் — கங்கைக் கரைக்கு வந்து, தேவகன்னியரின் பூஜையைக் கண்டு விவரம் அறிந்து, அவர்கள் கொடுத்த நோன்புக் கயிற்றையும் பிரசாதத்தையும் பெற்றனர்.
வீடு திரும்பியபோது வீடே அடையாளம் தெரியவில்லை — குடிசை மாடமாளிகையாக மாறி, அஷ்ட ஐஸ்வர்யமும் பெருகியிருந்தது. வியந்த தந்தை மகள்களை அழைத்துச் சென்று சுகமாக வாழ்ந்தார். புண்ணியவதியை இராஜகிரி அரசனும், பாக்கியவதியை அளகாபுரி அரசனும் மணந்து, புத்திர பாக்கியத்துடன் தம்தம் நாடுகளில் வாழ்ந்தனர்.
பாக்கியவதி நோன்பை மறந்தாள்
சில நாட்கள் கழிந்தபின், பாக்கியவதி தன் கையிலிருந்த நோன்புக் கயிற்றை அவரைப் பந்தலின் மேல் போட்டு மறந்துவிட்டாள். அதன் விளைவாக வேற்று அரசன் அவள் நாட்டைக் கைப்பற்றி, அவளையும் கணவனையும் ஊரைவிட்டுத் துரத்தினான். உண்ண உணவும் உடுக்க உடையுமின்றி வறுமையில் வாடினர். ஆனால் நோன்புக் கயிறு இருந்த அவரைப் பந்தலில் அவரைக்காய் மிகுதியாகக் காய்த்தது; அதைச் சமைத்து உண்டு உயிர் வாழ்ந்தனர்.
ஒருநாள் பாக்கியவதி தன் மகனை அழைத்து, “இராஜகிரியில் சகல ஐஸ்வர்யத்துடன் வாழும் உன் பெரிய தாயார் புண்ணியவதியிடம் நம் நிலையைச் சொல்லி, கொஞ்சம் திரவியம் வாங்கி வா” என்று கட்டமுது கட்டிக்கொடுத்து அனுப்பினாள். பெரிய தாயார் மகனை நான்கு நாள் வைத்திருந்து, வஸ்திரம், ஆபரணம், திரவியம், கட்டமுது கொடுத்தனுப்பினாள். வழியில் ஒரு குளக்கரையில் மூட்டையை வைத்துவிட்டு உண்ணும்போது, கருடன் மூட்டையை எடுத்துச் சென்றது. சிறுவன் திரும்பிச் சொல்ல, பெரிய தாயார் மீண்டும் திரவியம் கொடுத்தனுப்பினாள். வழியில் ஒரு திருடன் அந்த மூட்டையையும் பறித்துச் சென்றான்.
துக்கத்துடன் மீண்டும் வந்த சிறுவன், “நாங்கள் செய்த பாவம் என்னவோ தெரியவில்லை” என்று வருந்த, புண்ணியவதி அவனைத் தேற்றி, “உன் தாயார் கேதாரீஸ்வரர் நோன்பை அனுஷ்டிக்கிறாளா?” என்று கேட்டாள். “இல்லை; முன்பு நோற்ற கயிற்றையும் அவரைப் பந்தலில் போட்டுவிட்டாள்; அன்று முதல் இந்தக் கஷ்டங்கள் வந்தன” என்றான் சிறுவன்.
புண்ணியவதி மிகவும் வருந்தினாள். சிறுவனைத் தன்னிடமே நிறுத்தி, ஐப்பசி மாதம் தான் நோற்கும் நோன்புடன் பாக்கியவதிக்கும் ஒரு பங்கு நோன்பு நோற்று, நோன்புக் கயிறு, பலகாரம், வெற்றிலை, மஞ்சள், ஆடையாபரணம், திரவியம் ஆகியவற்றுடன், காவலுக்கு சேவகர்களையும் துணைக்கு அனுப்பி, “இனிமேலாவது இந்த நோன்பை விடாமல் நோற்கச் சொல்” என்று புத்திமதியும் கூறி அனுப்பினாள்.
செல்வம் திரும்பியது
திரும்பி வரும் வழியில், முன்பு பறித்த திருடன் திரவியத்தைக் கொடுத்துச் சென்றான். கருடனும் மூட்டையைக் கொண்டுவந்து போட்டு, “உன் தாய் கேதாரீஸ்வரர் நோன்பை விட்டதாலேயே இவ்வாறு நேர்ந்தது; இனிமேல் பயபக்தியுடன் நோற்கச் சொல்” என்றது. வியந்த சிறுவன் மகிழ்ச்சியுடன் வீடு வந்து, தாயிடம் நோன்புக் கயிற்றையும் பலகாரத்தையும் கொடுத்து நடந்தவற்றைக் கூறினான்.
பாக்கியவதி, “மெய்தான்! என் ஆணவத்தினால் கெட்டேன்” என்று கூறி, நீராடி, கேதாரீஸ்வரரை நமஸ்கரித்து, கயிற்றைக் கட்டிக்கொண்டாள். அந்த நொடியே, அவள் நகரைப் பிடுங்கிக்கொண்ட அரசன் நகரையும், யானை, சேனை, பரிவாரம், பொக்கிஷம், நாட்டையும் ஒப்படைத்துச் சென்றுவிட்டான். பாக்கியவதிக்கு முன்போல அஷ்ட ஐஸ்வர்யமும் உண்டாயிற்று. நோன்பை நோற்கத் தவறியதாலேயே வறுமை வந்ததென்று உணர்ந்து, அன்று முதல் தவறாமல் நோன்பைக் கடைப்பிடித்து, சகல சம்பத்துடன் சுகமாக வாழ்ந்தாள்.
ஆதலால், இந்த பூலோகத்தில் கேதார விரதத்தை மனப்பூர்வமாக விரும்பிச் செய்பவர்களுக்குப் பரமேஸ்வரன் சகல செல்வங்களையும் அனுக்கிரகிப்பார். அன்பர்களே, இந்த நோன்பை பக்தியோடும் பணிவோடும் செய்து, சுகக்ஷேமங்களை அடைந்து மேன்மையாக வாழ்வீர்களாக.
கேதாரீஸ்வர நோன்பு பற்றி அடிக்கடி கேட்கப்படும் கேள்விகள்
கேதாரீஸ்வர நோன்பு (கேதார கௌரி நோன்பு) என்றால் என்ன?
கேதாரீஸ்வரராக சிவபெருமானையும் பார்வதி தேவியையும் (கௌரி) வணங்கி, முக்கியமாக தமிழ்நாடு மற்றும் தென்னிந்தியாவில் இருக்கும் நோன்பு. முக்கிய நாள் தீபாவளி அமாவாசை. இதை கேதார கௌரி விரதம் என்றும் அழைப்பர்.
கேதார கௌரி விரதம் 2026 எப்போது?
தீபாவளி அமாவாசையில் அனுசரிக்கப்படுகிறது; வெளியிடப்பட்ட பஞ்சாங்கங்களின்படி ஞாயிறு, 8 நவம்பர் 2026 என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. சரியான நாளையும் நேரத்தையும் குடும்ப பஞ்சாங்கத்தில் உறுதிசெய்யுங்கள்.
21 நாள் உபவாசம் கட்டாயமா?
இல்லை. பெரும்பாலான குடும்பங்கள் தீபாவளி அமாவாசையில் ஒருநாள் மட்டும் இருக்கின்றன. சில குடும்பங்கள் புரட்டாசியில் வளர்பிறை தசமி (சில மரபுகளில் அஷ்டமி) முதல் 21 நாட்கள் இருக்கின்றன. முழு உபவாசம் இயலாதவர்கள் பகுதி உபவாசம் இருக்கலாம்.
21 நாள் நோன்பு எவ்வாறு நோற்கப்படுகிறது?
பாரம்பரிய நூலின்படி, புரட்டாசி சுக்ல பட்ச தசமி முதல் தீபாவளி அமாவாசை வரை: தினமும் நீராடி, சிவபெருமானை நைவேத்தியத்துடன் வழிபட்டு, 21 இழைக் கயிற்றில் தினம் ஒரு முடிச்சு இட்டு, உபவாசம் இருந்து நைவேத்திய அதிரசத்தை மட்டும் உண்பர். இன்று பெரும்பாலான குடும்பங்கள் தீபாவளி அமாவாசையில் மட்டும் நோற்கின்றன. # நோன்புச் சரடு என்றால் என்ன?
21 இழைகளும் 21 முடிச்சுகளும் கொண்டு, மஞ்சள் தடவி தயாரிக்கப்படும் புனிதச் சரடு. பூஜையில் வழிபட்டு, பின்னர் குடும்ப வழக்கப்படி அணிவர் அல்லது கட்டிக்கொள்வர்.
கேதார கௌரி பூஜைக்கு என்ன பொருட்கள் வேண்டும்?
தண்ணீர், மாவிலை, தேங்காயுடன் கலசம்; சிவ–பார்வதி படம் அல்லது விக்ரகம்; 21 இழை நோன்புச் சரடு; விளக்கு, எண்ணெய், கற்பூரம்; மலர்கள், வில்வ இலைகள், மஞ்சள், குங்குமம்; பழங்கள், வெற்றிலை பாக்கு; அதிரசம் போன்ற நைவேத்தியம். முழுப் பட்டியல் மேலே உள்ளது.
கேதார கௌரி விரதத்தின் கதை என்ன?
பிருங்கி முனிவர் அம்பிகையைப் புறம்பாகத் தள்ளி சிவனை மட்டும் வணங்கியதால், பார்வதி தன் கூறான ரத்த மாமிசத்தைத் திரும்பப் பெற்று கைலாயத்தை விட்டு வந்தாள். வால்மீக முனிவர் கூறியபடி 21 நாள் கேதாரீஸ்வரர் நோன்பு நோற்று, சிவனின் இடப்பாதியைப் பெற்று அர்த்தநாரீஸ்வரர் வடிவம் தோன்றியது. நோன்பை மறந்து செல்வத்தை இழந்து, மீண்டும் நோற்றுப் பெற்ற புண்ணியவதி–பாக்கியவதி கதையும் இதில் உண்டு. முழுக் கதை மேலே உள்ளது. # கேதாரீஸ்வர நோன்பும் தீபாவளியும் ஒரே நாளா?
பெரும்பாலான ஆண்டுகளில் ஆம். கேதார கௌரி விரதம் தீபாவளி அமாவாசையில் வருகிறது; அன்றே பல குடும்பங்கள் லட்சுமி பூஜையும் செய்கின்றன. தமிழ்நாட்டு வழக்கங்கள், 2026 தேதிக்கு எங்கள் தீபாவளி வழிகாட்டியைப் பாருங்கள்.
கடைசியாகப் புதுப்பிக்கப்பட்டது: 2 நவம்பர் 2026. பண்டிகை தேதிகள் வெளியிடப்பட்ட தமிழ் பஞ்சாங்கங்களுடன் சரிபார்க்கப்பட்டுள்ளன; உங்கள் குடும்ப பஞ்சாங்கத்தில் உறுதிசெய்து கொள்ளுங்கள். வழக்கங்கள் குடும்பத்துக்கும் பகுதிக்கும் மாறுபடும் — உங்கள் குடும்ப வழக்கப்படி செய்து, குடும்ப புரோகிதரை ஆலோசியுங்கள். எழுதியவர்: myiyer.com (கைலாஷ் ஐயர்).
కేదారేశ్వర నోము (కేదార గౌరీ నోము, కేదారేశ్వర వ్రతం, కేదార గౌరీ వ్రతం అని కూడా పిలుస్తారు) దీపావళి అమావాస్య నాడు పరమశివుని, పార్వతీదేవిని పూజిస్తూ ఆచరించే నోము. ఇది ఏమిటి, ఎప్పుడు ఆచరిస్తారు, పూజా సామగ్రి, ఇంట్లో కేదార గౌరీ పూజ చేసే దశలవారీ విధానం, ఉపవాస ఆచారాలు మరియు అర్ధనారీశ్వర కథను ఈ మార్గదర్శి వివరిస్తుంది.
| ఇతర పేర్లు | కేదారేశ్వర నోము, కేదార గౌరీ నోము, కేదార గౌరీ వ్రతం, కేదార వ్రతం |
|---|---|
| దేవతలు | పరమశివుడు (కేదారేశ్వరుడు), పార్వతీదేవి (గౌరి) |
| ప్రధాన రోజు | దీపావళి అమావాస్య |
| వ్యవధి | చాలా కుటుంబాల్లో ఒక రోజు; కొన్నింటిలో 21 రోజులు |
| ప్రధానంగా ఆచరించే ప్రాంతాలు | తమిళనాడు మరియు దక్షిణ భారతం |
| కేదార గౌరీ వ్రతం 2026 (అంచనా) | ఆదివారం, 8 నవంబర్ 2026 — మీ కుటుంబ పంచాంగంతో నిర్ధారించుకోండి |
| ముఖ్య సామగ్రి | కలశం, 21 పోగుల నోము దారం, పూలు, బిల్వ పత్రాలు, అరిసెల వంటి నైవేద్యం |
- కేదార గౌరీ నోము అంటే ఏమిటి?
- కేదారేశ్వర వ్రతం ప్రాముఖ్యత
- కేదారేశ్వర నోము ఎప్పుడు ఆచరిస్తారు?
- కేదారేశ్వర నోము పూజా సామగ్రి జాబితా
- కేదార గౌరీ పూజా విధానం — సంప్రదాయ పద్ధతి
- పూజలో పఠించే నామాలు
- 21 రోజుల వ్రతం మరియు సంప్రదాయ ఆచరణ
- కేదారేశ్వర నోము కథ (కేదార గౌరీ వ్రత కథ)
- కేదారేశ్వర నోము గురించి తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కేదార గౌరీ నోము అంటే ఏమిటి?
కేదారేశ్వర నోము — కేదారేశ్వర వ్రతం, కేదార గౌరీ నోము, కేదార గౌరీ వ్రతం అని కూడా అంటారు — కేదారేశ్వరునిగా పరమశివుని, పార్వతీదేవిని (గౌరి) పూజిస్తూ ఆచరించే వ్రతం. నోము అంటే వ్రతం, ఉపవాసం. ఇది ప్రధానంగా తమిళనాడు, దక్షిణ భారతంలో ఆచరిస్తారు; ప్రధాన రోజు దీపావళి అమావాస్య — లక్ష్మీ పూజతో కలిసే అమావాస్య రోజు.
ఈ నోము శివుడు, శక్తి ఒకే శరీరాన్ని పంచుకున్న అర్ధనారీశ్వర రూపంతో ముడిపడి ఉంది. కుటుంబ శ్రేయస్సు కోసం, భార్యాభర్తల సామరస్యం కోసం దీనిని ఆచరిస్తారు.
కేదారేశ్వర వ్రతం ప్రాముఖ్యత
- శివ–శక్తుల ఐక్యత: శివుడు, శక్తి విడదీయలేనివారని గుర్తుచేసే నోము — వివాహంలో, కుటుంబంలో సామరస్యానికి సందేశం.
- కుటుంబ శ్రేయస్సు: ఇంటివారి ఆరోగ్యం, సంతోషం, సమృద్ధి, కోరికల సిద్ధి కోసం భక్తులు దీనిని ఆచరిస్తారు.
- గ్రంథాల్లో ప్రస్తావన: స్కంద పురాణం వంటి గ్రంథాల్లో ఈ వ్రత మహిమ వివరించబడింది.
- ఉమ్మడి పండుగ రోజు: దీపావళి అమావాస్య నాడు రావడంతో, అనేక ఇళ్లలో లక్ష్మీ పూజ, దీపాలు, కేదార నోము ఒకే రోజున కలుస్తాయి.
కేదారేశ్వర నోము ఎప్పుడు ఆచరిస్తారు?
ప్రధాన రోజు తమిళ మాసం ఐప్పసిలో వచ్చే దీపావళి అమావాస్య. ఆచారాలు వేరువేరుగా ఉంటాయి:
- ఒక రోజు ఆచరణ: చాలా కుటుంబాలు చివరి రోజైన దీపావళి అమావాస్య నాడు మాత్రమే నోము ఆచరిస్తాయి.
- 21 రోజుల ఆచరణ: కొన్ని కుటుంబాలు పురట్టాసి మాసంలో శుక్ల పక్ష దశమి (కొన్ని సంప్రదాయాల్లో అష్టమి) నుండి దీపావళి అమావాస్య వరకు 21 రోజులు ఆచరిస్తాయి.
రోజును, సమయాలను మీ కుటుంబ పంచాంగంతో నిర్ధారించుకోండి — దీపావళి 2026 తేదీ మార్గదర్శి, నేటి తమిళ పంచాంగం కూడా చూడండి.
కేదారేశ్వర నోము పూజా సామగ్రి జాబితా
సాధారణంగా వాడే జాబితా — మీ కుటుంబ జాబితా కొద్దిగా వేరుగా ఉండవచ్చు.
- అమ్మి, కుజవి (రుబ్బురోలు, పొత్రం) — అలంకరించి కేదారేశ్వరుని ఆవాహన చేయడానికి; దాని ముందు కలశం (నీళ్లు, మామిడి ఆకులు, కొబ్బరికాయతో కూడిన పాత్ర)
- ప్రత్తి మాలలు (పొత్రానికి, కలశానికి), పూలు, బిల్వ పత్రాలు, తుమ్మి, రేల (కొన్రై) పూలు, వినాయకునికి గరిక
- పూజ ప్రారంభానికి పసుపు గణపతి
- నోము దారం — 21 పోగులు, పసుపు రాసినది; 21 రోజుల్లో రోజుకొక ముడి
- పసుపు, కుంకుమ, చందనం, విభూతి, అక్షతలు
- దీపాలు, నూనె లేదా నెయ్యి, ప్రత్తి వత్తులు, కర్పూరం, అగరబత్తులు, గంట
- నైవేద్యం — ఒక్కొక్కటి (సంప్రదాయ గ్రంథం ప్రకారం): బెల్లం ఉండ, చందనం ఉండ, పసుపు ఉండ, అరిసె, అరటిపండు, కొబ్బరికాయ, వక్క, తమలపాకు — అలాగే దక్షిణ, తాంబూలం
- పూజ స్థలానికి, గుమ్మానికి ముగ్గు పిండి
- ఐచ్ఛికం: శివ–పార్వతుల (లేదా అర్ధనారీశ్వరుని) పటం
కేదార గౌరీ పూజా విధానం — సంప్రదాయ పద్ధతి
కాపు — ప్రారంభ ప్రార్థన
సంప్రదాయ గ్రంథం ఒక చిన్న రక్షా శ్లోకంతో మొదలవుతుంది. దాని భావం: *“పూలతో అలంకరించిన కురులు గల గౌరి ఆచరించిన కేదార వ్రతాన్ని నేను పఠించడం ప్రారంభిస్తున్నాను. ఐదు చేతులు కలిగి, భక్తులపై అనుగ్రహాన్ని కురిపించే, తేజోమయుడైన గజముఖ గణపతి యొక్క సుగంధ ఎర్రని పద్మపాదాలే నాకు రక్ష.”*
భాగం 1 — ముందుగా వినాయక పూజ
- పూజ ప్రారంభంలో పసుపుతో వినాయకుని చేసి, గంధం, పూలు, గరిక సమర్పించండి.
- నోము ఆచరించేవారి చేతిలో పూలు ఇచ్చి, పదహారు నామాలు పఠిస్తూ వినాయకునికి అర్చన చేయించండి (జాబితా కింద ఉంది).
- షోడశ నామాల తర్వాత, వివిధ పత్ర పుష్పాలు సమర్పించి, “ధూపం ఆఘ్రాపయామి, దీపం దర్శయామి” అని చెప్పి ధూప దీపాలు చూపి, దక్షిణ, తాంబూలం, నైవేద్యం ఉంచి, దీపారాధన చేయండి.
భాగం 2 — శ్రీ కేదారేశ్వరుని ఆవాహన
- అమ్మిని, కుజవిని (రుబ్బురోలు, పొత్రం) అలంకరించండి. రుబ్బురోలుపై పొత్రాన్ని నిలబెట్టి, కుంకుమ, గంధం మొదలైన సుగంధ ద్రవ్యాలు అలంకరించి, ప్రత్తి మాల వేసి, పూలు సమర్పించండి.
- దాని ఎదుట కలశాన్ని ఉంచి, దానికి కూడా ప్రత్తి మాల, పూలు సమర్పించండి.
- నోము ఆచరించేవారిని దగ్గర కూర్చోబెట్టి, కేదారేశ్వరుని మనసులో ధ్యానించమని చెప్పండి — కాశీ గంగా జలంతో అభిషేకం చేసి, పట్టు వస్త్రాలు, ఆభరణాలతో అలంకరించినట్లు భావించి, మనసులో సంకల్పం చేసుకోమనండి.
- బిల్వం, తుమ్మి, రేల పూలతో ఈశ్వరునికి అర్చన చేయించండి — కింది నామాలను పఠిస్తూ.
భాగం 3 — ముగింపు
- అర్చన తర్వాత వారి చేతిలో పూలు, అక్షతలు ఇచ్చి మూడుసార్లు ప్రదక్షిణ చేయించి, చేతిలో ఉన్నవాటిని స్వామిపై సమర్పించమనండి.
- కర్పూర హారతి ఇచ్చి, నైవేద్యం, తాంబూలం సమర్పించి, ధూప దీపాలు చూపండి.
- వారికి నోము దారం, పూలు, అక్షతలు ఇచ్చి ఆశీర్వదించండి. వారు అక్షతలను తలపై వేసుకుని నోము దారాన్ని కట్టుకోవాలి.
పూజలో పఠించే నామాలు
వినాయకుని పదహారు నామాలు (షోడశ నామాలు)
- ఓం సుముఖాయ నమః
- ఓం ఏకదంతాయ నమః
- ఓం కపిలాయ నమః
- ఓం గజకర్ణికాయ నమః
- ఓం లంబోదరాయ నమః
- ఓం వికటాయ నమః
- ఓం విఘ్నరాజాయ నమః
- ఓం వినాయకాయ నమః
- ఓం ధూమకేతవే నమః
- ఓం గణాధ్యక్షాయ నమః
- ఓం బాలచంద్రాయ నమః
- ఓం వక్రతుండాయ నమః
- ఓం శూర్పకర్ణాయ నమః
- ఓం హేరంబాయ నమః
- ఓం స్కందపూర్వజాయ నమః
- ఓం మహాగణాధిపతయే నమః
కేదారేశ్వరుని అర్చన నామాలు
- ఓం శివాయ నమః
- ఓం కేశవాయ నమః
- ఓం రుద్రాయ నమః
- ఓం శంకరాయ నమః
- ఓం గంగాధరాయ నమః
- ఓం నీలకంఠాయ నమః
- ఓం నారాయణాయ నమః
- ఓం కృష్ణాయ నమః
- ఓం పద్మనాభాయ నమః
- ఓం ఈశానాయ నమః
- ఓం కైలాసవాసాయ నమః
- ఓం త్రిశూలాయ నమః
- ఓం మళువేంద్రాయ నమః
- ఓం మానేంద్రాయ నమః
- ఓం శివాయ నమః
- ఓం సదాశివాయ నమః
- ఓం అచ్యుతాయ నమః
- ఓం నిర్మలాయ నమః
- ఓం అరూపాయ నమః
- ఓం ఆనందరూపాయ నమః
- ఓం గోవిందాయ నమః
- ఓం శూలపాణయే నమః
- ఓం శివపూజ్యాయ నమః
- ఓం కాలకంఠాయ నమః
- ఓం కపాలమూర్తయే నమః
- ఓం పరమగురవే నమః
- ఓం శాంతరుద్రాయ నమః
- ఓం మార్కండాయ నమః
- ఓం త్రిపురదహనాయ నమః
- ఓం దామోదరాయ నమః
- ఓం పార్వతీప్రాణేశాయ నమః
- ఓం సద్గురవే నమః
- ఓం నందికేశ్వరాయ నమః
- ఓం కేదారీశ్వరాయ నమః
21 రోజుల వ్రతం మరియు సంప్రదాయ ఆచరణ
కథలో, వాల్మీకి మహర్షి పార్వతీదేవికి ఈ నోమును పురట్టాసి శుక్ల పక్ష దశమి నుండి దీపావళి అమావాస్య వరకు 21 రోజులు ఆచరించే విధానాన్ని చెబుతారు:
- ప్రతిరోజూ స్నానం చేసి, శుభ్రమైన బట్టలు ధరించండి.
- శివలింగాన్ని (సంప్రదాయంగా మర్రిచెట్టు కింద) ప్రతిష్ఠించి అభిషేకం చేసి, విభూతి, చందనం, అక్షతలు, పూలు సమర్పించండి.
- బెల్లం ఉండ, చందనం ఉండ, పసుపు ఉండ, అరిసె, అరటిపండు, కొబ్బరికాయ, వక్క, తమలపాకు — వీటిని ఒక్కొక్కటిగా ఉంచి, బిల్వార్చన, ధూప దీపాలు, నైవేద్యం చేసి నమస్కరించండి.
- 21 పోగులతో దారం పేనుకుని, 21 రోజులూ రోజుకొక ముడి వేయండి.
- ప్రతిరోజూ ఉపవాసం ఉండి, నైవేద్యం చేసిన అరిసెను మాత్రమే తినండి.
- 21వ రోజైన దీపావళి అమావాస్య నాడు పరమశివుడు వృషభ వాహనంపై దర్శనమిచ్చి కోరిన వరం ప్రసాదిస్తాడని నమ్మకం.
గుర్తుంచుకోవలసినవి:
- నేడు చాలా కుటుంబాలు దీపావళి అమావాస్య నాడు ఒక్క రోజే నోము ఆచరిస్తాయి. పూర్తి ఉపవాసం చేయలేనివారు పాక్షిక ఉపవాసం చేయవచ్చు.
- భక్తి ఉన్న ఎవరైనా ఈ నోమును ఆచరించవచ్చు. చాలా ఇళ్లలో స్త్రీలు నాయకత్వం వహిస్తారు; కొన్ని ఇళ్లలో కుటుంబమంతా పాల్గొంటుంది.
- ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారు, గర్భిణులు, వృద్ధులు తేలికపాటి ఉపవాసాన్ని ఎంచుకుని వైద్యుని సంప్రదించండి — కఠినత కంటే భక్తి ముఖ్యం.
- ఆచారాలు కుటుంబాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి. ఒక ఇంటి పద్ధతే ఏకైక మార్గమని భావించకుండా మీ కుటుంబ ఆచారాన్ని అనుసరించండి.
కేదారేశ్వర నోము కథ (కేదార గౌరీ వ్రత కథ)
భృంగి మహర్షి మరియు అమ్మవారు
పూర్వం కైలాసంలో నవరత్నాలు పొదిగిన సింహాసనంపై పరమేశ్వరుడు, పార్వతీదేవి కొలువుదీరి ఉండేవారు. బ్రహ్మ, విష్ణువు, ఇంద్రుడు మొదలైన ముప్పై మూడు కోట్ల దేవతలు, నలభై ఎనిమిది వేల మంది ఋషులు, అష్టవసువులు, కిన్నరులు, కింపురుషులు, సిద్ధులు, విద్యాధరులు, తుంబురుడు, నారదుడు మొదలైన దేవర్షులు ప్రతిరోజూ వచ్చి ఇద్దరికీ ప్రదక్షిణ చేసి నమస్కరించి వెళ్లేవారు.
ఒక రోజు అందరూ నమస్కరించి సెలవు తీసుకుంటుండగా, భృంగి అనే ఋషి మాత్రం అమ్మవారిని పక్కకు నెట్టి, శివునికి మాత్రమే ప్రదక్షిణ చేసి నమస్కరించి ఆనందంతో నాట్యం చేశాడు. పార్వతికి తీవ్రమైన కోపం వచ్చి ఈశ్వరుని అడిగింది. పరమేశ్వరుడు, “పర్వతరాజ పుత్రీ, భృంగి ఋషి సంపదలను కోరినవాడు కాదు; మోక్షాన్ని కోరినవాడు. అందుకే నన్ను మాత్రమే పూజించాడు” అన్నాడు.
పరమేశ్వరి భృంగితో, “నీ శరీరంలోని రక్తమాంసాలు నా అంశ; వాటిని తిరిగి ఇచ్చేయి” అంది. భృంగి వాటిని విదిలించగా, అమ్మవారు తీసుకుంది. నిలబడలేక బలహీనుడైన భృంగి జరిగినది ఈశ్వరునికి చెప్పాడు. ఈశ్వరుడు జాలిపడి ఒక దండం ఇచ్చాడు. దానిని ఊతంగా చేసుకుని భృంగి మళ్లీ ఈశ్వరునికి నమస్కరించి తన ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
పార్వతి, “నన్ను ఇలా నిర్లక్ష్యం చేయవచ్చా? ఇక నాకిక్కడ పనేమిటి?” అని కైలాసాన్ని వదిలి భూలోకానికి వచ్చి, వాల్మీకి మహర్షి సంచరించే ఉద్యానవనంలో ఒక చెట్టు కింద కొలువుదీరింది.
ఉద్యానవనం వికసించింది
ఆ ప్రాంతంలో పన్నెండేళ్లుగా వానలు లేక ఎండిపోయిన చెట్లన్నీ చిగురించి, పూచి, కాచి, పండాయి. మల్లె, ముల్లై, కోంగు, మందారం, పారిజాతం, సంపెంగ, పున్నాగ, పాదిరి, బిల్వం, తులసి మొదలైన అన్ని రకాల పూలు వికసించి, నాలుగు యోజనాల దూరం పరిమళం వ్యాపించింది.
ఆశ్చర్యపోయిన వాల్మీకి కారణం తెలుసుకోవడానికి ఉద్యానవనంలోకి వచ్చి వెతికాడు. ఒక బిల్వ వృక్షం కింద పార్వతీదేవి కొలువై ఉండటం చూసి, ఎంతో వినయంతో స్తుతించి, “కైలాసాన్ని వదిలి ఇక్కడికి వచ్చిన కారణమేమిటి?” అని అడిగాడు. పార్వతి జరిగినది చెప్పగా, వాల్మీకి అమ్మవారిని తన ఆశ్రమానికి ఆహ్వానించి, ఆమె కోసం నవరత్న సింహాసనాన్ని ఏర్పాటు చేశాడు.
వాల్మీకి చెప్పిన వ్రతం
పార్వతి వాల్మీకితో, “ఈ భూలోకంలో నేను ఆచరించడానికి ఒక కొత్త, ఉత్తమమైన వ్రతాన్ని చెప్పండి” అని అడిగింది. వాల్మీకి, “లోకమాతా, భూలోకంలో ఎవరికీ తెలియని ఒక వ్రతం ఉంది — అదే కేదారేశ్వర నోము. ఇప్పటివరకు ఎవరూ దీనిని ఆచరించలేదు. మీరు ఆచరిస్తే మీ కోరిక నెరవేరుతుంది” అన్నాడు.
ఆయన వ్రతాన్ని వివరించాడు: పురట్టాసి శుక్ల పక్ష దశమి నుండి ఐప్పసి కృష్ణ పక్షంలోని దీపావళి అమావాస్య వరకు 21 రోజులు, ప్రతిరోజూ స్నానం చేసి, శుభ్రమైన బట్టలు ధరించి, మర్రిచెట్టు కింద శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించి, అభిషేకం చేసి, విభూతి, చందనం, అక్షతలు, పూలు సమర్పించి, బెల్లం ఉండ, చందనం ఉండ, పసుపు ఉండ, అరిసె, అరటిపండు, కొబ్బరికాయ, వక్క, తమలపాకు — ఒక్కొక్కటిగా ఉంచి, బిల్వార్చన, ధూప దీపాలు, నైవేద్యం చేసి నమస్కరించాలి. 21 పోగులతో దారం పేని రోజుకొక ముడి వేస్తూ, ప్రతిరోజూ ఉపవాసం ఉండి నైవేద్యం చేసిన అరిసెను తినాలి. 21వ రోజైన దీపావళి అమావాస్య నాడు పరమశివుడు వృషభ వాహనంపై దర్శనమిచ్చి కోరిన వరం ఇస్తాడు.
అమ్మవారు సంతోషించి, వాల్మీకి చెప్పినట్లే నియమంతో ఉపవాసం ఉండి వ్రతాన్ని ఆచరించింది. ఆమె వ్రతానికి సంతోషించిన పరమశివుడు దేవగణాలు చుట్టూ ఉండగా దర్శనమిచ్చి, తన ఎడమ భాగాన్ని పరమేశ్వరికి ఇచ్చి, అర్ధనారీశ్వరుడిగా కైలాసానికి తిరిగి వెళ్లాడు.
వ్రతం వ్యాపించింది — పుణ్యవతి మరియు భాగ్యవతి
ఈ వ్రత మహిమను చూసిన దేవతలు, ఋషులు కూడా అప్పటి నుండి దీనిని ఆచరించసాగారు. దేవకన్యలు గంగా తీరంలో దీనిని ఆచరించారు. భూలోకంలో ఒక రాజు కుమార్తెలైన పుణ్యవతి, భాగ్యవతి — తండ్రి రాజ్యాన్ని కోల్పోవడంతో వివాహం కాని వారై — గంగా తీరానికి వచ్చి, దేవకన్యల పూజను చూసి, వివరాలు తెలుసుకుని, వారు ఇచ్చిన నోము దారాన్ని, ప్రసాదాన్ని స్వీకరించారు.
ఇంటికి తిరిగి వచ్చేసరికి ఇల్లు గుర్తుపట్టలేనిదైంది — పూరిల్లు మేడగా మారి, అష్టైశ్వర్యాలతో నిండి ఉంది. ఆశ్చర్యపోయిన తండ్రి కుమార్తెలను తీసుకువెళ్లి సుఖంగా జీవించాడు. పుణ్యవతిని రాజగిరి రాజు, భాగ్యవతిని అళకాపురి రాజు వివాహం చేసుకుని, సంతాన భాగ్యంతో తమ తమ రాజ్యాల్లో జీవించారు.
భాగ్యవతి నోమును మరచింది
కొంతకాలం తర్వాత, భాగ్యవతి తన చేతిలోని నోము దారాన్ని చిక్కుడు పందిరిపై వేసి మరచిపోయింది. దాని ఫలితంగా పరరాజు ఆమె రాజ్యాన్ని ఆక్రమించి, ఆమెను, భర్తను ఊరి నుండి తరిమేశాడు. తినడానికి తిండి, కట్టుకోవడానికి బట్ట లేక పేదరికంలో మగ్గారు. కానీ నోము దారం ఉన్న చిక్కుడు పందిరికి చిక్కుళ్లు విపరీతంగా కాశాయి; వాటిని వండుకుని తిని బతికారు.
ఒక రోజు భాగ్యవతి తన కుమారుని పిలిచి, “రాజగిరిలో సకల ఐశ్వర్యాలతో ఉన్న నీ పెద్దమ్మ పుణ్యవతికి మన స్థితి చెప్పి, కొంత ధనం తీసుకురా” అని ప్రయాణ భోజనం కట్టిచ్చి పంపింది. పెద్దమ్మ బాలుని నాలుగు రోజులు ఉంచుకుని, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, ధనం, భోజనం ఇచ్చి పంపింది. దారిలో ఒక చెరువు గట్టున మూటను పెట్టి తింటుండగా, గరుత్మంతుడు మూటను ఎత్తుకుపోయాడు. బాలుడు తిరిగి వెళ్లి చెప్పగా, పెద్దమ్మ మళ్లీ ధనం ఇచ్చి పంపింది. దారిలో ఒక దొంగ ఆ మూటనూ లాక్కుపోయాడు.
దుఃఖంతో మళ్లీ వచ్చిన బాలుడు, “మేము చేసిన పాపమేమిటో తెలియదు” అని వాపోగా, పుణ్యవతి అతనిని ఓదార్చి, “మీ అమ్మ కేదారేశ్వర నోము ఆచరిస్తోందా?” అని అడిగింది. “లేదు; గతంలో ఆచరించిన దారాన్ని కూడా చిక్కుడు పందిరిపై వేసింది; అప్పటి నుండే ఈ కష్టాలు వచ్చాయి” అన్నాడు బాలుడు.
పుణ్యవతి ఎంతో బాధపడింది. బాలుని తన దగ్గరే ఉంచుకుని, ఐప్పసి మాసంలో తాను ఆచరించే నోముతో పాటు భాగ్యవతికి కూడా ఒక వాటా నోము ఆచరించి, నోము దారం, పిండివంటలు, తమలపాకులు, పసుపు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు, ధనంతో పాటు రక్షణకు సేవకులను తోడిచ్చి, “ఇకనైనా ఈ నోమును విడువకుండా ఆచరించమని చెప్పు” అని హితవు చెప్పి పంపింది.
సంపద తిరిగి వచ్చింది
తిరిగి వస్తుండగా, గతంలో లాక్కున్న దొంగ ధనాన్ని ఇచ్చి వెళ్లాడు. గరుత్మంతుడు కూడా మూటను తెచ్చి ఉంచి, “నీ తల్లి కేదారేశ్వర నోమును విడిచిపెట్టడం వల్లనే ఇలా జరిగింది; ఇకపై భయభక్తులతో ఆచరించమని చెప్పు” అన్నాడు. ఆశ్చర్యపోయిన బాలుడు సంతోషంగా ఇంటికి వచ్చి, తల్లికి నోము దారాన్ని, పిండివంటలను ఇచ్చి, జరిగినదంతా చెప్పాడు.
భాగ్యవతి, “నిజమే! నా అహంకారంతో నేను చెడిపోయాను” అని చెప్పి, స్నానం చేసి, కేదారేశ్వరునికి నమస్కరించి, దారాన్ని కట్టుకుంది. ఆ క్షణంలోనే, ఆమె నగరాన్ని ఆక్రమించిన రాజు ఆ నగరాన్ని, ఏనుగులు, సైన్యం, పరివారం, ఖజానా, రాజ్యాన్ని అప్పగించి వెళ్లిపోయాడు. భాగ్యవతికి మునుపటిలా అష్టైశ్వర్యాలు కలిగాయి. నోమును ఆచరించకపోవడం వల్లనే పేదరికం వచ్చిందని గ్రహించి, అప్పటి నుండి తప్పకుండా ఆచరిస్తూ, సకల సంపదలతో సుఖంగా జీవించింది.
కాబట్టి, ఈ భూలోకంలో కేదార వ్రతాన్ని మనస్ఫూర్తిగా ఆచరించేవారికి పరమేశ్వరుడు సకల సంపదలను అనుగ్రహిస్తాడు. భక్తులారా, ఈ నోమును భక్తితో, వినయంతో ఆచరించి, సుఖక్షేమాలు పొంది, గొప్పగా జీవించండి.
కేదారేశ్వర నోము గురించి తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
కేదారేశ్వర నోము (కేదార గౌరీ నోము) అంటే ఏమిటి?
కేదారేశ్వరునిగా పరమశివుని, పార్వతీదేవిని (గౌరి) పూజిస్తూ, ప్రధానంగా తమిళనాడు, దక్షిణ భారతంలో ఆచరించే నోము. ప్రధాన రోజు దీపావళి అమావాస్య. దీనిని కేదార గౌరీ వ్రతం అని కూడా అంటారు.
కేదార గౌరీ వ్రతం 2026 ఎప్పుడు?
దీపావళి అమావాస్య నాడు ఆచరిస్తారు; ప్రచురిత పంచాంగాల ప్రకారం ఆదివారం, 8 నవంబర్ 2026 గా అంచనా. ఖచ్చితమైన రోజు, సమయాలను కుటుంబ పంచాంగంతో నిర్ధారించుకోండి.
21 రోజుల ఉపవాసం తప్పనిసరా?
కాదు. చాలా కుటుంబాలు దీపావళి అమావాస్య నాడు ఒక్క రోజే ఆచరిస్తాయి. కొన్ని కుటుంబాలు పురట్టాసిలో శుక్ల పక్ష దశమి (కొన్ని సంప్రదాయాల్లో అష్టమి) నుండి 21 రోజులు ఆచరిస్తాయి. పూర్తి ఉపవాసం చేయలేనివారు పాక్షిక ఉపవాసం చేయవచ్చు.
21 రోజుల నోమును ఎలా ఆచరిస్తారు?
సంప్రదాయ గ్రంథం ప్రకారం, పురట్టాసి శుక్ల పక్ష దశమి నుండి దీపావళి అమావాస్య వరకు: ప్రతిరోజూ స్నానం చేసి, శివుని నైవేద్యాలతో పూజించి, 21 పోగుల దారానికి రోజుకొక ముడి వేసి, ఉపవాసం ఉండి నైవేద్యం చేసిన అరిసెను మాత్రమే తింటారు. నేడు చాలా కుటుంబాలు దీపావళి అమావాస్య నాడు మాత్రమే ఆచరిస్తాయి. # నోము దారం అంటే ఏమిటి?
21 పోగులు, 21 ముడులతో, పసుపు రాసి తయారుచేసే పవిత్ర దారం. పూజలో పూజించి, తర్వాత కుటుంబ ఆచారం ప్రకారం ధరిస్తారు లేదా కట్టుకుంటారు.
కేదార గౌరీ పూజకు ఏ సామగ్రి కావాలి?
నీళ్లు, మామిడి ఆకులు, కొబ్బరికాయతో కలశం; శివ–పార్వతుల పటం లేదా విగ్రహం; 21 పోగుల నోము దారం; దీపాలు, నూనె, కర్పూరం; పూలు, బిల్వ పత్రాలు, పసుపు, కుంకుమ; పండ్లు, తమలపాకులు వక్కలు; అరిసెల వంటి నైవేద్యం. పూర్తి జాబితా పైన ఉంది.
కేదార గౌరీ వ్రతం వెనుక కథ ఏమిటి?
భృంగి ఋషి అమ్మవారిని పక్కకు నెట్టి శివుని మాత్రమే పూజించడంతో, పార్వతి తన అంశమైన రక్తమాంసాలను వెనక్కి తీసుకుని కైలాసాన్ని వదిలింది. వాల్మీకి మహర్షి చెప్పినట్లు 21 రోజులు కేదారేశ్వర నోము ఆచరించి, శివుని ఎడమ భాగాన్ని పొంది అర్ధనారీశ్వర రూపం ఏర్పడింది. నోమును మరచి సంపద కోల్పోయి, మళ్లీ ఆచరించి పొందిన పుణ్యవతి–భాగ్యవతుల కథ కూడా ఇందులో ఉంది. పూర్తి కథ పైన ఉంది. # కేదారేశ్వర నోము, దీపావళి ఒకే రోజా?
చాలా సంవత్సరాల్లో అవును. కేదార గౌరీ వ్రతం దీపావళి అమావాస్య నాడు వస్తుంది; ఆ రోజే అనేక కుటుంబాలు లక్ష్మీ పూజ కూడా చేస్తాయి. తమిళనాడు ఆచారాలు, 2026 తేదీ కోసం మా దీపావళి మార్గదర్శిని చూడండి.
చివరిగా నవీకరించినది: 2 నవంబర్ 2026. పండుగ తేదీలు ప్రచురితమైన తమిళ పంచాంగాలతో సరిచూడబడ్డాయి; మీ కుటుంబ పంచాంగంతో నిర్ధారించుకోండి. ఆచారాలు కుటుంబాన్ని, ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతాయి — మీ కుటుంబ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి, కుటుంబ పురోహితుని సంప్రదించండి. రచన: myiyer.com (కైలాష్ అయ్యర్).